Op 18 maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Een opvallende trend is de groei van lokale partijen. In 2018 stemde 33 procent van de kiezers op een lokale partij, een stijging ten opzichte van 28 procent in 2014. ‘Het zijn gevestigde partijen aan het worden, het blijken geen eendagsvliegen,’ zegt John Bijl van het Periklesinstituut. Hun onafhankelijkheid van landelijke politiek maakt ze aantrekkelijk voor kiezers die zich richten op lokale kwesties.
Toch brengen deze partijen ook uitdagingen met zich mee. Bijl wijst op interne conflicten doordat zij vaak minder eenduidige politieke uitgangspunten hebben. ‘In lokale partijen ontstaan vaker problemen dan bij lokale fracties van landelijke partijen.’ Dit benadrukt de noodzaak van duidelijke standpunten en goede interne communicatie.
De verkiezingsthema’s verschillen per gemeente. In Groningen zijn duurzaamheid, huisvesting, leefbaarheid en armoede belangrijke onderwerpen. Dit laat zien dat lokale kwesties de agenda bepalen en partijen hierop moeten inspelen om kiezers te overtuigen.
Met de opkomst van lokale partijen verandert het politieke speelveld. Dit biedt kansen voor meer directe invloed van burgers op gemeentebeleid, maar vraagt ook om stabiele en goed georganiseerde partijen. De komende verkiezingen zullen bepalen hoe dit zich verder ontwikkelt.