In de media
Papendrecht laat zien waarom een gemeente altijd een burgemeester heeft
Een vakantie leverde Papendrecht deze zomer een uitzonderlijke situatie op: drie weken lang heeft de gemeente een waarnemend burgemeester, terwijl de eigen burgemeester formeel gewoon in functie is. RTV Rijnmond beschreef de bijzondere constructie. Die laat zien waarom een burgemeester niet zomaar vervangen kan worden.
Redactie - 2 augustus 2026
Het gemeentehuis van Papendrecht (Foto: John Bijl / Periklesinstituut)
Dat Papendrecht tijdelijk een waarnemend burgemeester heeft, komt door de politieke impasse na de gemeenteraadsverkiezingen. Omdat er nog geen nieuw college is gevormd en de voormalige wethouders inmiddels zijn vertrokken, is er niemand die tijdens de vakantie van burgemeester Margreet van Driel haar taken kan waarnemen. Daarom is oud-burgemeester Jan Heijkoop voor drie weken benoemd als waarnemend burgemeester.
‘Er wordt weleens een waarnemer benoemd als iemand langdurig ziek is. Maar voor een vakantie? Dat is niet eerder voorgekomen’, zegt John Bijl, directeur van het Periklesinstituut, tegen RTV Rijnmond.
De situatie maakt duidelijk dat een burgemeester een bijzondere positie inneemt. Anders dan wethouders wordt een burgemeester bij koninklijk besluit benoemd. Een burgemeester wordt tijdens vakantie of ziekte normaal gesproken vervangen door een locoburgemeester. Dat is meestal een wethouder, maar de gemeenteraad kan ook een raadslid aanwijzen om die taak te vervullen.
Nu er geen wethouder beschikbaar is, kan het onwenselijk zijn als een raadslid voor langere tijd de rol van burgemeester op zich moet nemen. Daarom kan de minister daarom een waarnemend burgemeester benoemen. Juridisch betekent dat dat er tijdelijk twee burgemeesters zijn: de benoemde burgemeester blijft in functie, terwijl de waarnemer gedurende een afgebakende periode de bevoegdheden uitoefent.
Juist omdat een burgemeester ook verantwoordelijk is voor openbare orde en veiligheid, moet er altijd iemand zijn die die bevoegdheden kan uitoefenen. De brandstichting in het gemeentehuis van Papendrecht, kort na de benoeming van Heijkoop, laat zien dat zulke situaties zich ook tijdens een vakantie onverwacht kunnen voordoen. Daarmee onderstreept deze uitzonderlijke benoeming een eenvoudige staatsrechtelijke regel: een gemeente kan nooit zonder burgemeester.
Tags: