In de media

Ook de PVV moet leden hebben

De discussie over de interne organisatie van de PVV laait opnieuw op, nu politieke partijen zoals Nieuw Sociaal Contract (NSC) en D66 pleiten voor wetgeving die politieke partijen verplicht om meerdere leden te hebben. Geert Wilders is momenteel het enige lid van zijn partij, wat betekent dat hij als enige de koers bepaalt. Critici vinden dat ondemocratisch, terwijl voorstanders juist wijzen op de stem van het volk en de vrijheid van partijorganisatie.

Redactie - 14 oktober 2024
De plenaire zaal van de Tweede Kamer (Foto: Wikimedia Commons)

Voorstanders van wetgeving, waaronder Pieter Omtzigt (NSC) en D66, betogen dat een politieke partij in een democratie zelf ook democratisch georganiseerd moet zijn. Zij vrezen dat een partij die volledig afhankelijk is van één persoon geen interne tegenspraak of controlemechanismen kent. Volgens bestuurskundige John Bijl is dit een fundamenteel probleem: ‘Je hebt een veiligheidsklep nodig. In een partij zonder leden is er geen ruimte voor intern debat en geen manier om de leiding ter verantwoording te roepen.’ Hij pleit dan ook voor wetgeving die partijen verplicht om een democratische structuur te hanteren.

Overheidsingrijpen

Tegenstanders, waaronder historicus en rechtsgeleerde Gerrit Voerman, vinden dat de overheid zich niet moet bemoeien met de interne organisatie van politieke partijen. Hij wijst erop dat miljoenen mensen op de PVV stemmen en dat deze kiezers blijkbaar geen bezwaar hebben tegen de structuur van de partij. ‘De democratie is uiteindelijk het oordeel van de kiezer. Als mensen vinden dat een partij te weinig interne controle heeft, kunnen ze daar zelf voor kiezen door niet op die partij te stemmen.’

Geert Wilders zelf reageerde fel in de Tweede Kamer: ‘Waar bemoei je je mee?’ Volgens hem is het een bewuste keuze om de PVV zonder ledenstructuur te laten functioneren, juist om de koers strak te houden. Hij wijst erop dat er in het verleden interne conflicten zijn geweest bij andere partijen, wat de stabiliteit van de PVV volgens hem ten goede is gekomen.

Een principiële kwestie

De discussie raakt aan een bredere vraag over partijstructuren en democratie. Moet een partij intern democratisch zijn, of is het voldoende dat zij via verkiezingen verantwoording aflegt aan de kiezer? Voorstanders van verplicht ledenaantal zien dit als een noodzakelijke waarborg voor transparantie en controle, terwijl tegenstanders het een vorm van staatsinmenging vinden die indruist tegen de vrijheid van vereniging. De vraag blijft of de overheid daadwerkelijk regels moet opleggen aan politieke partijen, of dat kiezers zelf het laatste woord hebben.