Lokale partijen krijgen geen subsidie, terwijl landelijke partijen jaarlijks tientallen miljoenen euro’s ontvangen. De roep om deze ongelijkheid op te heffen wordt steeds luider. ‘Natuurlijk is er sprake van een ongelijk speelveld,’ zegt John Bijl van het Periklesinstituut. ‘Landelijke partijen gaan niet helpen bij het financieren van hun concurrenten. Zij bepalen de regels, zo plat is het.’
Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen behaalden lokale partijen bijna dertig procent van de stemmen. Toch blijven zij verstoken van financiële steun, terwijl landelijke partijen jaarlijks een budget van vijfentwintig miljoen euro ontvangen, bedoeld voor opleiding en professionalisering. ‘Plaatselijke afdelingen van landelijke partijen profiteren hiervan, terwijl onafhankelijke partijen het zelf moeten uitzoeken,’ stelt oud-wethouder Winnie Prins, verbonden aan het Kennispunt Lokale Politieke Partijen.
Minister Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) erkent dat de lokale democratie versterking verdient, maar gaf aan dat er ‘geen budget is om nu iets extra’s te doen’. Ze liet doorschemeren dat financiële steun voor lokale partijen alleen mogelijk is als de huidige subsidiepot voor landelijke partijen wordt herverdeeld.
Volgens Bijl speelt er meer. ‘Lokale partijen worden nog steeds niet voor vol aangezien, terwijl het meestal solide verenigingen zijn van mensen die de lokale democratie willen verbeteren.’ Hij hekelt ook de suggestie dat lokale partijen vatbaarder zouden zijn voor integriteitsproblemen. ‘Er is geen enkel bewijs dat zij vaker in de fout gaan dan afdelingen van landelijke partijen.’