Dubbelfuncties: wat mag, en wat moet je willen?

In Zeeland werken gemeenten, provincie en waterschap aan een gezamenlijke gedragscode rond integriteit. Een onderdeel daarvan is het ontmoedigen van dubbelfuncties: het gelijktijdig bekleden van meerdere politieke ambten, bijvoorbeeld als gemeenteraadslid én Statenlid, of als raadslid én waterschapsbestuurder.

De wet verbiedt zulke combinaties niet. Toch vindt een meerderheid van de Zeeuwse overheden het onwenselijk dat bestuurders op meerdere bestuurslagen tegelijk actief zijn. Commissaris van de Koning Hugo de Jonge spreekt over het voorkomen van rolverwarring en de schijn van belangenverstrengeling.

In een interview met Omroep Zeeland noemt John Bijl het ‘dapper’ dat Zeeland het gesprek hierover voert. ‘Met al die verhalen over het feit dat Nederland wordt geregeerd door een elite is het misschien wel tijd dat er regels komen.’ Volgens hem gaat het niet alleen om wat juridisch mag, maar ook om de vraag of het bestuurlijk verstandig is.

Pluriformiteit en beschikbaarheid

Bijl wijst erop dat het stapelen van functies spanning kan opleveren. ‘Ook omdat het werk soms helemaal niet verenigbaar is. Er zijn veel voorbeelden van mensen die nooit komen opdagen bij vergaderingen.’ Daarnaast raakt het volgens hem aan de pluriformiteit van het bestuur: ‘Het gaat ten koste van de pluriformiteit als er te veel mensen op meerdere stoelen tegelijk zitten.’

Tegelijkertijd benadrukken betrokken bestuurders juist de voordelen van dubbele functies. Zij stellen dat het helpt om snel te schakelen tussen bestuurslagen en om kennis te delen. Anderen vrezen dat een gedragscode verder gaat dan de wet en daarmee de ruimte van volksvertegenwoordigers inperkt.